Bác Sĩ Đa Khoa

55. Động mạch cảnh ngoài 

- Nguyên ủy : tách ra từ xoang cảnh của động mạch cảnh chung, ngang mức bờ trên sụn giáp 

- Đường đi và tận cùng :

o Động mạch cảnh ngoài đi lên trên và ra ngoài . Đầu tiên nó đi qua vùng trên của cổ . Sau đó bắt chéo sau cơ 2 bụng để đi vào vùng tuyến mang tai . Trong vùng này , lúc đầu động mạch đi ở mặt trong tuyến mang tai , sau đó chui vào trong tuyến mang tai . Khi đi tới sau cổ lồi cầu xương hàm dưới, động mạch tận cùng = 2 nhánh động mạch hàm trên và động mạch thái dương nông 

- Liên quan 

o Bụng sau cơ 2 bụng bắt chéo động mạch  chia liên quan động mạch thành 2 đoạn dưới và trên bụng sau cơ 2 bụng 

o Đoạn dưới : động mạch chạy trong tam giác cảnh . Trong tam giác này và ở gần nguyên ủy, động mạch nằm trước và trong hơn so với động mạch cảnh trong 

o Đoạn trên : động mạch được ngăn cách với động mạch cnarh trong ở phía sau bởi mỏm trâm  , các cơ trâm , dây TK 9 

 Lúc đầu , động mạch nằm ở giữa mặt trong tuyến mang tai và thành bên của hầu 

 Khi ở trong tuyến mang tai , động mạch liên quan với TK 7 và tĩnh mạch sau hàm dưới , động mạch nằm trong , TK 7 nằm ngoài , tĩnh mạch nằm giữa 

- nhánh bên : 6 nhánh 

o Động mạch giáp trên 

o Động mạch lưỡi

o Động mạch mặt 

o Động mạch chẩm 

o Động mạch tai sau 

o Động mạch hầu lên 

- Tiếp nối 

o Với động mạch dưới đòn : 2 vị trí 

 Động mạch giáp trên của  cảnh ngoài nối động mạch giáp dưới của dưới đòn 

 Động mạch chẩm của cảnh ngoài nối động mạch cổ sâu của dưới đòn 

o Với động mạch cảnh trong 

 Động mạch mặt của  cảnh ngoài nối với động mạch mắt của cảnh trong 

 Động mạch thái dương nông của cnarh ngoài nối động mạch trên ròng rọc , trên ổ mắt của cảnh trong 

 Các nhánh tận , nhánh bên của động mạch cảnh ngoài ở 2 bên nối tiếp với nhau qua đường giữa. Đây là lí do khi thắt động mạch cảnh chung ít nguy hiểm hơn thắt động mạch cảnh trong

Nguồn Bác sĩ đa khoa

54. Động mạch cảnh chung : 

- Nguyên ủy : 

o P: tách ra từ thân động mạch cánh tay đầu sau khớp ức đòn phải 

o T: tách trực tiếp từ cung đmc từ trong ngực 

- Đường đi và tận cùng 

o Động mạch cảnh chung (T) dài hơn vì có đoạn đi trong ngực từ nguyên ủy  sau khớp ức đòn (T) 

o ở cổ : 2 động mạch đều chạy lên trên và ra ngoài dọc 2 bên khí quản và thực quản , hầu , thanh quản . Tới ngang bờ trên sụn giáp , động mạch cảnh chung phình thành xoang cảnh rồi chia đôi thành động mạch cảnh ngoài và trong . Tại nơi chẽ đôi của động mạch có tiểu thể cảnh( nơi có bộ phận cảm thụ nồng độ CO2 máu ) , trên thành xoang cảnh có bộ phận cảm thụ huyết áp

- Liên quan 

o Liên quan ở đoạn cổ 

 Trong : liên quan khí quản , thực quản , thanh quản , hầu , thùy bên tuyến giáp và TK thanh quản quặt ngược 

 Sau : liên quan 

• Mỏm ngang đốt sống cổ 4 6 

• Cơ trước sống ( cơ dài đầu , dài cổ ) 

• Nguyên ủy các cơ bậc thang

• Mạc trước sống 

 Trước ngoài : liên quan cơ ức đòn chũm , cơ vai móng (bụng trên ) 

 Động mạch đi ở cổ cùng tĩnh mạch cảnh trong , TK X  cả 3 thành phần được bọc trong bao cảnh , tĩnh mạch cảnh trong nằm ngoài động mạch , TK X nằm sau trong góc giữa động mạch và tĩnh mạch

Nguồn: Bác sĩ đa khoa

53. Giới hạn và phân chia vùng cổ trước bên 

- Giới hạn 

o Sau : bờ trước cơ thang 

o Trước : bờ giữa trước của cổ 

o Dưới : 2/3 trong xương đòn 

o Trên : bờ dưới thân xương hàm dưới và đường nối góc hàm dưới _ mỏm chũm

- Phân chia : cơ ức đòn chũm chạy chéo qua vùng cổ trước bên chia vùng này thành 2 tam giác : tam giác cổ sau và tam giác cổ trước 

o Tam giác cổ sau 

 Giới hạn : 

• Cạnh trước : bờ sau cơ ức đòn chũm 

• Cạnh sau : bờ trước cơ thang 

• Cạnh dưới : phần giữa xương đòn 

 Phân chia : bụng dưới cơ vai móng đi qua tam giác cổ sau chia nó thành 2 tam giác :   vai đòn và  chẩm 

•  vai đòn: 3 cạnh là bụng dưới cơ vai móng, bờ sau cơ ức đòn chũm , xương đòn 

• chẩm: 3 cạnh là bờ sau cơ ức đòn chũm , bờ trước cơ thang, bụng dưới cơ vai –móng 

o Tam giác cổ trước 

 Giới hạn 

• Cạnh trước : đường giữa trước của cổ 

• Cạnh sau : bờ trước cơ ức đòn chũm 

• Cạnh trên : bờ dưới thân xương hàm và đường nối góc hàm dưới với mỏm chũm 

 Phân chia : cơ 2 bụng và bụng trên cơ vai móng đi qua tam giác cổ trước và chia tam giác này thành 4 tam giác 

• Tam giác cảnh : 3 cạnh là bờ trước cơ ức đòn chũm , bụng sau cơ 2 bụng , bụng trên cơ vai móng 

• Tam giác hàm dưới : 3 cạnh là bụng trước và sau cơ 2 bụng , bờ dưới thân xương hàm 

• Tam giác cơ : 3 cạnh là bụng trên cơ vai móng, bờ trước cơ ức đòn chũm, đường giữa trước của cổ từ xương móng  xương ức

• Tam giác dưới cằm : bụng trước cơ 2 bụng 2 bên , thân xương móng

Nguồn: Bác sĩ đa khoa

52. So sánh thần kinh  giao cảm và đối giao cảm 

- Trung ương 

o TƯTK giao cảm nằm ở sừng bên tủy sống ở đoạn N1>> TL2 

o Trung ương TK phó giao cảm nằm 2 nơi : nhân phó giao cảm của một số TK sọ , nhân phó giao cảm của đoạn tủy cùng 2>>4 

- Cấu tạo ngoại vi

o Hạch ngoại vi của TK giao cảm : hạch cạnh sống và hạch trước sống . Những hạch này nằm ở gần trung ương và xa cơ quan đích >> sợi trước hạch ngắn , sợi sau hạch dài 

o Hạch ngoại vi của TK phó g/c : hạch cạnh tạng , hạch nội thành. Những hạch này nằm xa trung ương và gần cơ quan đích >> sợi trước hạch dài , sợi sau hạch ngắn 

- Tốc độ dẫn truyền 

o TK giao cảm có tốc độ dẫn truyền chậm hơn ( sợi trc hạch có myelin ngắn hơn ) 

o TK phó giao cảm : có tốc độ dẫn truyền nhanh hơn 

- Phạm vi chi phối 

o TK giao cảm chi phối giống TK phó g/c thì nó còn chi phối cho các cơ trơn thành mạch , tuyến mồ hôi , cơ dựng lông 

o TK phó giao cảm : Chi phối cơ tim , cơ trơn thành nội tạng và các tuyến (trừ tuyến mồ hôi )

- Chất trung gian dẫn truyền

o TK giao cảm : adrenalin 

o TK phó giao cảm  : Ach 

- Tác dụng 

o TK giao cảm : giãn đồng tử , giãn phế quản , tăng nhịp tim , giảm co thắt dạ dày , giảm nhu động ruột 

o TK phó giao cảm : ngược lại 

Nguồn: Bác sĩ đa khoa

51. So sánh thần kinh  thân thể và thần kinh  tự chủ : 

- Cấu tạo trung ương 

o TƯTK  thân thể nằm tương đối liên tục dọc theo tủy sống&thân não 

o TƯTK tự chủ nằm rải rác ở một số nơi ở tủy sống và thân não 

- Đối tượng chi phối 

o Thần kinh  thân thể chi phối cơ vân (hoạt động theo ý muốn)

o TK  tự chủ cphối cơ tim ,cơ trơn,các tuyến (ko hđ theo ý muốn )

- Cách nơ ron vận động cho sợi trục đến cơ quan đích 

o Thần kinh  thân thể : Neuron vận động từ tủy sống, thân neuron cho sợi đi thẳng tới cơ quan đích

o Thần kinh  tự chủ : neuron vận động từ tủy sống, thân neuron cho sợi đi tới các hạch tự chủ ở ngoại biên, tiếp đó neuron của hạch tự chủ cho sợi đi tới CQ đích . Như vậy ở thần kinh  tự chủ phân biệt 2 sợi :trước hạch , sau hạch 

- Cấu tạo sợi trục 

o Thần kinh  thân thể : sợi trục to và có bao myelin dày 

o Thần kinh  tự chủ : sợi sau hạch ko có bao myelin , sợi trước hạch có bao myelin mỏng 

Nguồn: Bác sĩ đa khoa