Trình bày nguồn gốc, bản chất, tác dụng và điều hòa bài tiết ACTH
1. Hormon
kích thích vỏ thượng thận ACTH
a. Nguồn gốc
- Tế bào ưa kiềm của thùy trước tuyến yên tiết ra.
b.
Bản
chất hóa học : là polypeptid 39 acid amin
c.
Tác
dụng :
-
Lên cấu
trúc tuyến vỏ thượng thận : ACTH làm tăng sinh tế bào tuyến vỏ thượng thận đặc
biệt là tế bào lớp bó và lưới , là TB bài tiết cortisol và androgen , do đó làm
tuyến nở to ra . Thiếu ACTH tuyến vỏ thượng thận sẽ teo lại
-
Lên chức
năng vỏ thượng thận : ACTH kích thích tuyến vỏ thượng thận tổng hợp và bài tiết
hormon do hoạt hóa các enzym
proteinkinase A là enzym thúc đẩy
chặng đầu tiên của quá trình sinh tổng hợp hormon vỏ thượng thận
-
Tác dụng
lên não : tăng quá trình học tập , trí nhớ, tăng cảm xúc sợ hãi
-
Tác dụng
lên tế bào sắc tố : ACTH kích thích tế bào sắc tố sản xuất melanin rồi phân tán
sắc tố này trên bề mặt biểu bì da .
Thiếu ACTH làm da ko có sắc tố (bệnh bạch tạng ), thừa ACTH làm da có những
mảng sắc tố
d.
Điều
hòa bài tiết
-
Do nồng độ
CRH quyết định :CRH tăng à ACTH tăng , ngược lại khi vắn mặt CRH , tuyến
yên chỉ bài tiết lượng rất ít ACTH
-
Do tác
dụng điều hòa ngược âm tính và dương tính của cortisol
-
Nồng độ
ACTH còn được điều hòa theo nhịp sinh học , trong ngày nó cao nhất khoảng 6-8
giờ sáng , sau đó giảm dần , thấp nhất khoảng 23 h rồi lại tăng dần về sáng
-
Bình thường
, buổi sáng khoảng 10-50 pg /ml , khi stress nồng độ ACTH tăng rất cao
Nguồn Bác sĩ đa
khoa